Temel hesap ve doğru yorum
Basit yaklaşımda stok yeterlilik günü, kullanılabilir stok miktarının ortalama günlük satışa bölünmesidir. Ancak satış ortalaması yanlış kurulursa sonuç da yanlış olur. Ürün stokta yokken satışın sıfır olması talebin sıfır olduğu anlamına gelmez; bu günleri körlemesine ortalamaya katmak satış hızını düşürür.
Yeterlilik günü devir hızının yerine geçmez. Devir hızı geçmiş dönemde stokun kaç kez yenilendiğini, yeterlilik ise bugünkü stokun tahmini kaç gün karşılayacağını anlatır.
Hesabı sağlamlaştıran kontroller
Depo kapsamı, dönem uzunluğu, mevsimsellik, kampanya ve yoldaki sipariş açıkça belirlenmelidir. Satış hızı günlük veya haftalık hesaplanabilir; birimlerin tutarlı kalması esastır.
- Kullanılabilir stok ve depo kapsamını belirleyin
- Stoklu günlerden ortalama satış hızını hesaplayın
- Sıfır satış ile stok yokluğunu ayırın
- Açık siparişi ayrı gösterin
- Minimum ve hedef stok günleri tanımlayın
Manuel ve sistematik yöntem
Manuel tabloda stok miktarı, ortalama günlük satış ve açık sipariş yan yana getirilir. Çok sayıda üründe veri yenileme ve istisna yönetimi zordur. Sistematik yaklaşım kritik, dengeli ve fazla stok kümelerini aynı kuralla üretmeli; ürün detayına inebilmelidir.
LEXT Ürün Analizi stokun kaç gün yeteceğini; satış hızı, mevcut stok, yoldaki sipariş, fazla stok maliyeti ve sipariş önerisiyle birlikte gösterir. Sonuç satınalma kararını otomatikleştirmez, kararın dayanağını görünür kılar.
Kontrol listesi
Tek bir ortalama dönemini tüm ürünlere uygulamak ve tedarik süresini göz ardı etmek yaygın hatalardır.
- Satış hızı güncel mi?
- Stoksuz günler dışlandı mı?
- Tedarik süresi hedef güne yansıyor mu?
- Yoldaki miktar ayrı mı?
- Kritik ürünler parasal etkiyle sıralandı mı?