Brüt ve net neden ayrılır?
Satınalma ekibi tedarikçiye kesilen tüm faturaları toplarken iadeler veya ticari düzeltmeler başka raporda kalabilir. İlişkinin gerçek dönem büyüklüğünü karşılaştırmak için net kapsam gerekir. Ödeme tutarı ise satınalma tutarının yerine geçmez.
Fark nasıl oluşur?
İade, iskonto ve fiyat farkı belge türü ile yönüne göre sonucu değiştirebilir. Aynı düzeltmeyi satırda ve ayrı belgede iki kez düşmek de net tutarı bozar. KDV dahil toplamla hariç toplamın karşılaştırılması başka bir kapsam farkıdır.
Kontrol yöntemi
Dönem, firma ve KDV bazını seçin. Net satınalmaya giren alış, iade ve düzeltme bileşenlerini tutarlı işaretlerle izleyin. Sipariş, ödeme ve faturayı aynı toplama eklemeyin; açıklanamayan farkı belge düzeyinde araştırın.
Fark araştırmasına girmeden önce net tutarın hangi hareket türlerini kapsadığını yazın. Cari fatura başlığı ile stok satırlarını ayrı ayrı toplamak aynı ekonomik tutarı tekrarlayabilir. İade ve fiyat farkı yönünü kaynak evrakla doğrulayın; ödeme ve avansları satınalma performansının içine taşımayın. Dönemler aynı kapsamla yeniden üretilebiliyorsa büyüme kıyası anlamlıdır. Kapsam değişmişse önce sonuçların tanımını eşitlemek gerekir.
- Brüt alımla net ilişkiyi ayrı gösterin
- İade ve düzeltme yönünü kontrol edin
- Hizmet ve stok kapsamını belirtin
Anonim örnek
Tedarikçi A'dan 100 bin TL alış yapılıp 10 bin TL mal iade edilmiş olsun. Başka düzeltme yoksa bu iki bileşenin neti 90 bin TL'dir. 100 bin TL ödemeyi tekrar alıma eklemek aynı ilişkiyi büyütmez; nakit hareketini karıştırır.
Dikkat edilmesi gerekenler
Her belge net kapsama aynı şekilde girmez. Analiz sözleşmesiyle muhasebe veya vergi yorumu farklıdır; belgeyi doğru sınıflamak ve motorun hangi bileşeni kullandığını görmek gerekir.
LEXT yaklaşımı
2001 ortak satınalma sözleşmesine göre net alımı ve eş dönem değişimini hesaplar; Mikro'yu salt okunur kullanır. 2002 Satınalma Analizi alım türlerinde net kapsam ve net dışı tutarları ayrı göstererek toplamın neden farklı göründüğünü inceletir.