TL artışı neden tek başına zam değildir?
Dövizle alınan üründe TL karşılığı hem döviz fiyatından hem kurdan etkilenir. Satınalma ekibi bütün artışı tedarikçi zammı diye konuşursa yanlış pazarlık konusu seçebilir. Ürün ve para birimi kapsamının karşılaştırılabilir olması gerekir.
Ayrım neden yapılamayabilir?
Bir üründe birden fazla döviz veya uyumsuz birim kullanılmışsa ortalama kur ve fiyat ilişkisi belirsizleşir. Eksik veriyle kalan etkiyi kur etkisine zorlamak açıklanmayan kısmı gizler.
Kontrol yöntemi
Önce iki dönemde aynı birim ve tek döviz kapsamını doğrulayın. Fiyat etkisini önceki kurla, kur etkisini güncel döviz fiyatıyla okuyarak TL toplam değişimiyle mutabakat kurun. Ayrıştırılamayan ürünü ayrı listede bırakın.
Kur ayrımında kullanılan miktar ve fiyat aynı ortak ürün kapsamını temsil etmelidir. Önce TL toplam fiyat etkisini bulun, sonra uygun dövizli üründe iki parçanın toplamıyla kontrol edin. Arada kalan açıklanamayan tutarı yalnız kur etkisi adıyla kapatmayın. Karma döviz veya eksik birim bilgisi bulunan kalemi ayrı tutun. Pazarlık dosyasında ayrılan ve ayrılamayan kapsamı göstermek, tedarikçinin fiyat kararına yüklenebilecek etkinin sınırını açıklar.
- TL fiyatı döviz fiyatıyla karıştırmayın
- Karma dövizi kesin ayrım gibi göstermeyin
- Ayrılan etkilerin toplamını kontrol edin
Anonim örnek
Ürün iki dönemde de 10 döviz birimi, kur ilk dönemde 20 TL ve ikinci dönemde 25 TL olsun. Birim TL karşılığı 200'den 250'ye çıkar; aynı miktarda bu artış döviz fiyat zammından gelmez. Miktar değişimi ayrıca değerlendirilir.
Yöntemin sınırı
Bu ayrım gerçekleşen kaydı açıklar; gelecek kur tahmini, hedge önerisi veya muhasebe değerleme kararı değildir. Karşılaştırma dışı kapsamı toplamdan sessizce çıkarmayın.
LEXT yaklaşımı
2002 karşılaştırılabilir tek dövizli ortak ürünlerde döviz fiyat etkisi ve kur etkisini ayırır. Karma veya uygun olmayan kapsam ayrıştırılamayan etki olarak kalır. Bu özellik her ürüne kesin ayrım vaadiyle sunulmaz.