Zam oranı hangi problemi çözmez?
Tedarikçinin birkaç ürünündeki zam yüzdelerini ortalamak işletmenin ek maliyetini göstermez. Çok az alınan kalemde büyük artış, yüksek hacimli küçük artıştan daha az etki yaratabilir. Karar ürün oranının yanında alınan miktara dayanmalıdır.
Toplam alım neden yanıltır?
Yeni ürün eklenmesi, miktar değişimi veya artık alınmayan kalemler toplam satınalmayı değiştirir. Bunlar fiyat değişimi değildir. Karşılaştırılabilir ortak ürün sepetini ayırmadan yüzde alım artışına zam demeyin.
Hesaplama yöntemi
Aynı ürün ve birimde iki dönemin KDV hariç net tutarını miktara bölerek ağırlıklı fiyatı bulun. Ortak ürünlerde fiyat farkını güncel dönem miktarıyla çarpın. Yeni/biten ürünleri etkiye katmayın; kapsama oranını ayrı gösterin.
Ek maliyet listesinde ürünlerin zam yüzdesine göre değil fiyat etkisinin tutarına göre de sıralama yapın. Yeni ürünlerin fiyatı değişmemiş sayılmaz; uygun önceki fiyat bulunmadığı için ortak etki hesabı dışında kalır. Aynı şekilde artık alınmayan ürün güncel miktarla fiyat etkisi üretmez. Yönetim toplamında karşılaştırılan sepetin kapsamını belirtin. Böylece ek maliyet hesabının bütün satınalma farkını açıklamak zorunda olmadığı anlaşılır.
- Basit fatura fiyatı ortalaması kullanmayın
- Karşılaştırılamayan birimi dışarıda tutun
- Zam ve indirim etkisini ayrı okuyun
Anonim hesap
Ürün A'nın ağırlıklı fiyatı 10 TL'den 12 TL'ye çıkmış, bu yıl 100 birim alınmış olsun. Ortak ürün fiyat etkisi (12−10)×100 = 200 TL'dir. Bu örnek stok değerleme yöntemi değil, gerçekleşen alımın fiyat etkisi hesabıdır.
Aykırı fiyata dikkat
Çok büyük değişim birim veya veri problemi olabilir. Yuvarlama ve tanımlı tolerans içindeki değişimi gerçek zam gibi sunmayın. Kontrol edilmeli sınıfını görüşmeden önce doğrulayın.
LEXT yaklaşımı
2002 Fiyat Değişim Analizi miktar ağırlıklı net fiyat, zam/indirim sınıfları, ortak ürün fiyat etkisi ve kapsam bilgisini üretir. Farklı birimli ürünler doğrulanmış dönüşüm olmadan çevrilmez. Ürün ve Fiyat İstihbaratı aynı fiyat sonucunu profil bağlamında kullanır.